Μη χειρουργική θεραπεία του περιοδοντίου

Οι οδοντίατροι ασχολούνται κατά κύριο λόγο με δύο νόσους. Την τερηδόνα που αφορά τα δόντια, και σημαίνει την καταστροφή της οδοντικής ουσίας, ήτη πόνος στο γλυκό ή το κρύο, που μας οδηγεί στον γιατρό ο οποίος θα κάνει κάποιο σφράγισμα. Σε περιπτώσεις που η τερηδόνα επεκτείνεται βαθύτερα, μπορεί να επηρεαστεί ή και να νεκρωθεί ο πολφός (το νεύρο) του δοντιού και να οδηγηθεί σε απόστημα (πρήξιμο ή και πολυ ισχυρός πόνος κατά την μάσηση). Στην περίπτωση αυτή θα χρειαστεί πρώτα ενδοδοντική θεραπεία (απονεύρωση) και μετά σφράγισμα.

Η άλλη νόσος που συνήθως αντιμετωπίζεται στα ιατρεία δεν αφορά τα δόντια, αλλά τους ιστούς που τα στηρίζουν, δηλαδή τα ούλα και το κόκκαλο. Σε αυτούς τους ιστούς αναπτύσεται μία φλεγμονή. Όταν αυτή η φλεγμονή περιορίζεται μέσα στο πάχος των ούλων, την ονομάζουμε ουλίτιδα. Όταν όμως η φλεγμονή επεκταθεί πλησιάζει το οστούν (κόκκαλο), που βρίσκεται κάτω από τα ούλα. Το κόκκαλο όμως, δεν μπορεί να φλεγμαίνει γιατί αυτή είναι μία πολύ επικίνδυνη κατάσταση για τον οργανισμό που μπορεί να οδηγήσει μέχρι και σε θάνατο. Αφού λοιπόν δεν μπορεί να φλεγμένει το κόκκαλο, αλλά και ο οργανιμός δεν κατάφερε να σταματήσει την φλεγμονή, επιλέγει να απορροφά το κόκκαλο μακριά από τη φλεγμονή. Όσο προχωρά η φλεγμονή, τόσο απορροφάται το κόκκαλο. Αποτέλεσμα όμως είναι τα δόντια να χάνουν σιγά σιγά την στήριξη τους και να αρχίζουν να κουνάνε ή και να μετακινούνται (μεταναστεύουν, αλλάζουν θέση). Όταν έχουμε χάσει κόκκαλο γύρω από τα δόντια δε μιλάμε πια για ουλίτιδα, αλλά για περιοδοντίτιδα.

Τα πρώτα σημεία της νόσου είναι η αιμορραγία των ούλων, η υφίζηση (αποκάλυψη των ριζών), η κινητικότητα ενός ή περισσοτέρων δοντιών και η μετανάστευση τους (αλλαγή θέσης). Χαρακτηριστικό της νόσου είναι ότι δεν συνοδεύεται από πόνο παρά μόνο στα τελικά στάδια όταν είναι ήδη αργά για τα περισσότερα δόντια.

Η περιοδοντίτιδα προκαλείται από δύο παράγοντες: το κάπνισμα, και μικρόβια.

Οι βλαβερές επιπτώσεις του καπνίσματος στον οργανισμό είναι γνωστές. Όταν το κάπνισμα έχει ήδη συμβάλει στην δημιουργία προχωρημένης περιοδοντίτιδας, έιναι μία απόδειξη ότι ο οργανισμός του καπνιστή έχει ήδη επηρεαστεί από τα χρόνια χρήσης του καπνού. Η μείωση ή και το σταμάτημα του καπνίσματος βοηθούν πολύ στην θεραπεία της νόσου.

Τα μικρόβια που προκαλούν αυτή την νόσο είναι δυστυχώς μικρόβια που βρίσκονται ήδη στο στόμα όλων των ανθρώπων. Δεν πρόκειται για εξωγενή μόλυνση, από μικρόβια που τα «κολλήσαμε» δηλαδή, αλλά για μικρόβια που έτσι και αλλιώς υπάρχουν στο στόμα. Η συνειδητοποίηση αυτού του γεγονότος είναι πραγματικά μεγάλης σημασίας, γιατί αυτόματα μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η θεραπεία της περιοδοντίτιδας δεν μπορεί να γίνει εφ’ άπαξ, μια και τα μικρόβια που δημιουργούν αυτή την κατάσταση βρισκονται πάντα μέσα στο στόμα. Άρα η θεραπεία η οποία προτείνεται έχει τρία σημαντικά σκέλη.

• Την πολύ καλή απομάκρυνση των μικροβίων από το στόμα σε καθημερινή βάση από τον ασθενή (σωστό βούρτσισμα)
• Την επάνοδο μετά της τέλος της ενεργού θεραπείας κατά τακτά χρονικά διαστήματα (κάθε 2-3 μήνες) για την διατάραξη της μικροβιακής χλωρίδας (καθαρισμός)
• Την θεραπεία που θα γίνει στο ιατρείο. Παραδοσιακά η θεραπεία αυτή συνίσταται σε δύο φάσεις.
  • Την φάση ελέγχου της φλεγμονής (συντηρητική φάση που αποσκοπεί στο σταμάτημα της νόσου)
  • Την φάση αποκατάστασης των βλαβών (χειρουργική φάση που αποκοπεί στο να διορθωθούν τα προβλήματα που έχει ήδη δημιουργήσει η νόσος στην μέχρι τούδε πορεία της)

Χάρη στη συστηματική χρήση του μικροσκοπίου και του Laser καθίσταται δυνατή η θεραπεία της περιοδοντίτιδας χωρίς χρήση χειρουργικής. Το μικροσκόπιο συμβάλει στον πλήρη και ενδελεχή καθαρισμό των επιφαναειών των ριζών καθιστώντας περιτή την χειρουργική επέμβαση για το «ανοιγμα των ούλων», και το laser βοηθά στην πλήρη καταστροφή των παθογόνων μικροβίων, που προκαλούν την νόσο, ακόμα και από σημεία που δεν είναι προσπελάσιμα στην κλασσική θεραπεία ή και στα φάρμακα.

Η καινούργια διαγνωστική προσέγγιση

Παραδοσιακά στην περιοδοντίτιδα η διάγνωση τίθεται με κριτήρια αποκλειστικά κλινικά και ακτινογραφικά. Σημερα όμως, είανι δυνατό να κάνουμε μία θεραπεία προσωπική και αποτελεσματική βασισμένη σε αντικειμενικά κριτήρια που προέρχονται από την σωστή ανάλυση σε μικροβιολογικά ακι γενετικά εργαστήρια.

Περιοδοντίτιδα και συστηματικές νόσοι

Πρόσφατες έγκριτες διεθνείς μελέτες αποδεικνύουν την άμεση συσχέτιση της περιοδοντίτιδας με συστηματικές νόσους. Η εμφάνιση για παράδειγμα αγγειακών νόσων που σχετίζονται με την αθηροσκληρωση είανι αυξημλενη σε ασθενείς με μη ηλεγμένη περιοδοντίτιδα. Ο σακχαρώδης διαβήτης είανι μία μεταβολική νόσος που επιβαρύνει πάρα πολύ την κατάσταση των ασθενών που πάσχουν από περιοδοντίτιδα, αλλά και αντίθετα η παρουσία ανεξέλεγκτης περιοδοντίτιδας συμβάλει στην απορύθμιση του σακχάρου.

Πως γίνονται οι δοκιμασίες (test)

Τόσο οι μικροβιολογικές δοκιμασίες, όσο και οι γενετικές γίνονται γρήγορα, εύκολα και χωρίς καθόλου ενόχληση ή πόνο. Για την πικροβιολογική δοκιμασία μικροι κώνοι από απορροφητικό χαρτί τοποθετούνται στους περιοδοντικούς θυλάκους για 1 περίπου λεπτό και για την γενετική δοκιμασία στυλαιοί με βαμβάκι (μπατονέτες) τρίβονται στα ούλα και την παρειά.

Μικροβιολογική δοκιμασία (test)

Με την δοκιμασία αυτή μπορούμε να χαρακτηρίσουμε με ακρίβεια τοσο ποσοτικά, όσο και ποιοτικά τα μικρόβια που βρίσκονται μέσα στους θυλάκους και τα οποία είναι υπεύθυνα για την περιοδοντίτιδα. Οι μετρήσεις αυτές γίνονται αρκετές φορές κατά την διάρκεια της θεραπείας μέχρις ότου τόσο ο πληθυσμός τους όσο και η σύνθεση της πλάκας φθάσει σε επίπεδα συμβατά με την υγεία.

Γενετική δοκιμασία (test)

Η δοκιμασία αυτή μας δίνει πληροφορίες για το ανασοποιητικό σύστημα των ασθενών. Με άλλα λογια μπορούμε να μετρήσουμε το μέγεθος της γενετικής προδιάθεσης για την δημιουργία περιοδοντίτιδας και να καταστρώσουμε το κατάλληλο σχεέδιο θεραπείας για κάθε ασθενή ξεχωριστά. Μπορούμε με αυτή την δοκιμασία να ξεχωρίσουμε ασθενείς που πρόκειται να αναπτύξουν βαριές μορφές περιοδοντίτιδας ή ακόμη και αν υποστούν θεραπεία η νόσος να επανακάμψει εύκολα. Πολυ σημαντική είναι αυτή η πληροφορία για τους ασθενείς που πρόκειται να δεχθούν εμφυτεύματα, γιατί έχουν αθξημένο κίνδυνο για αποτυχία. Για όλους αυτούς τους ασθενείς είναι απαραίτητο ένα εξατομικευμένο και σφιχτό σύστημα επανεξετάσεων το οποίο μπορεί πολύ καλύτερα να σχηματισθεί με τις ακριβείς πληροφορίες που μας δίναι αποκλειστικά η δοκιμασία.